Skip to content
Logo HelpwrArian Logo HelpwrArian Logo HelpwrArian Logo HelpwrArian Logo HelpwrArian Logo HelpwrArian
English
  • Budd-daliadau
  • Arian bob dydd
  • Teulu a gofal
  • Cartrefi
  • Problemau ariannol
  • Pensiynau ac ymddeoliad
  • Cynilion
  • Gwaith
    • Credyd Cynhwysol

      Canfod sut mae Credyd Cynhwysol yn gweithio a sut i reoli’ch taliad

    • Budd-daliadau os oes gennych blant

      Hawliau i’ch helpu gyda chost beichiogrwydd neu godi plant

    • Budd-daliadau os ydych yn sâl, yn anabl neu’n ofalwr

      Deall pa gefnogaeth sydd ar gael i ymdopi ag afiechyd

    • Budd-daliadau yn ddiweddarach mewn bywyd

      Efallai fod gennych hawl am help gyda chostau eraill ar ben eich Pensiwn y Wladwriaeth

    • Budd-daliadau a gwaith

      Cefnogaeth ychwanegol os ydych yn gweithio, hunangyflogedig, neu wedi colli swydd

    • Budd-daliadau i’ch helpu gyda chostau tai

      Cefnogaeth i helpu gyda thaliadau rhent neu forgais os ydych ar incwm isel

    • Problemau gyda budd-daliadau

      Beth i’w wneud os yw rhywbeth yn mynd yn anghywir gyda’ch budd-daliadau

    • Budd-daliadau

      Pob canllaw Budd-daliadau

    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell budd-daliadau

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Bancio a thaliadau

      Sut i ddewis, defnyddio a rheoli cyfrifon banc

    • Cyllidebu

      Sut i gyllidebu, dod o hyd i’r fargen orau a newid i arbed arian

    • Prynu a rhedeg car

      Sut i brynu ac ariannu car, delio â phroblemau gyda chyllid ceir, a thorri costau eu rhedeg

    • Credyd

      Hanfodion credyd, gwneud cais am gredyd, statws credyd a phroblemau gyda chredyd

    • Yswiriant

      Yswiriant ar gyfer ceir, iechyd, teithio, a help gydag yswiriant

    • Arian bob dydd

      Pob canllaw Arian bob dydd

    Teclynnau

    Teclyn

    Cymharu cyfrifon banc

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    Teclyn

    Eich opsiynau am fenthyca arian

    Teclyn

    Beth i’w wneud os ydych wedi cael gwrthod credyd

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Dod yn rhiant

      Cael babi, dychwelyd i’r gwaith, costau gofal plant

    • Marwolaeth a phrofedigaeth

      Ewyllysiau, etifeddiaeth, delio ag ystadau

    • Ysgariad a gwahanu

      Rhoi trefn ar arian a chartrefi, beth os oes gennych blant, arian ar ôl gwahanu

    • Salwch ac anabledd

      Rheoli costau, cymorth ariannol ychwanegol, help gyda gwaith neu astudio

    • Gofal tymor hir

      Talu a chael cyllid, ffyrdd o dalu, problemau gyda gofal

    • Arian myfyrwyr a graddedigion

      Cardiau credyd, cyfrifon banc, dyled myfyriwr

    • Siarad am arian

      Sgyrsiau anodd, siarad â phobl ifanc yn eu harddegau, pobl hŷn a phartneriaid

    • Teulu a gofal

      Pob canllaw Teulu a gofal

    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell ysgaru

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell costau babi

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell budd-daliadau

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Morgeisi a phrynu cartref

      Morgeisi, help i brynu, ailforgeisio, prynwyr tro cyntaf, help a chefnogaeth

    • Rhentu

      Help wrth rentu cartref a delio â phroblemau

    • Cartrefi

      Pob canllaw Cartrefi

    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell Treth Stamp

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell fforddiadwyedd morgais

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell ad-dalu morgais

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Help gyda chostau byw

      Cyllidebu, talu biliau, dod o hyd i gymorth ariannol ychwanegol, ymdopi â cholli swyddi

    • Delio â dyled

      Biliau, dirwyon llys, help gyda dyledion

    • Problemau a chwynion am arian

      Beth i'w wneud am gam-werthu, iawndal a chwynion

    • Sgamiau

      Sylwi ar sgamiau a beth i'w wneud os cewch eich dal allan

    • Problemau ariannol

      Pob canllaw Problemau ariannol

    Teclynnau

    Teclyn

    Teclyn lleoli cyngor ar ddyledion

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell budd-daliadau

    Teclyn

    Blaenoriaethwr biliau

    Teclyn

    Beth i’w wneud os ydych wedi cael gwrthod credyd

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Adeiladu eich cronfa bensiwn

      Faint rydych ei angen, ffyrdd i adeiladu'ch cronfa, trosglwyddo ac uno

    • Esbonio pensiynau

      Dechrau pensiwn, mathau o bensiwn, deall pensiynau

    • Problemau pensiwn

      Cwynion, cymorth ariannol pan wedi ymddeol, newidiadau i gynlluniau

    • Pensiwn y Wladwriaeth

      Sut mae’n gweithio, beth allech chi ei gael, Yswiriant Gwladol

    • Cymryd eich pensiwn

      Ffyrdd o dynnu eich pensiwn, pryd allwch chi ymddeol, apwyntiadau Pension Wise

    • Treth a phensiynau

      Lwfansau treth, treth a delir ar bensiynau, rhyddhad treth

    • Pensiynau ac ymddeoliad

      Pob arweiniad, gan gynnwys sut i ddefnyddio'r gwasanaeth Pension Wise

    Teclynnau

    Apwyntiad

    Trefnwch apwyntiad Pension Wise

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell pensiwn

    Teclyn

    MOT Canol Oes Arian

    Teclyn

    Darganfyddwch ymgynghorydd ymddeoliad

    POB TECLYN

    Trefnwch eich apwyntiad Pension Wise am ddim

    Dros 50 oed? Cewch arweiniad diduedd, am ddim o’n gwasanaeth sydd wedi’i gefnogi gan y llywodraeth. Byddwn yn esbonio’r opsiynau i gymryd arian o’ch cron…

    • Sut i gynilo

      Dechrau arni, cael y gorau allan o’ch cynilion, problemau

    • Buddsoddi

      Sut i fuddsoddi, mathau o fuddsoddi, prynu a rheoli

    • Math o gynilion

      Help gyda chyrraedd nodau, cynilo treth-gyfeillgar, cynilo i blant

    • Cynilion

      Pob canllaw Cynilion

    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell cynilo

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Cyflogaeth

      Hanfodion, buddion, treth ac Yswiriant Gwladol

    • Colli eich swydd

      Beth i’w wneud, dewisiadau amgen, tâl diswyddo

    • Hunangyflogaeth

      Dechrau allan, yswiriant, treth, hunanasesiad

    • Gwaith

      Pob canllaw Gwaith

    Teclynnau

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell tâl diswyddo

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

  • Budd-daliadau
  • Arian bob dydd
  • Teulu a gofal
  • Cartrefi
  • Problemau ariannol
  • Pensiynau ac ymddeoliad
  • Cynilion
  • Gwaith
    • Credyd Cynhwysol Canfod sut mae Credyd Cynhwysol yn gweithio a sut i reoli’ch taliad
    • Budd-daliadau os oes gennych blant Hawliau i’ch helpu gyda chost beichiogrwydd neu godi plant
    • Budd-daliadau os ydych yn sâl, yn anabl neu’n ofalwr Deall pa gefnogaeth sydd ar gael i ymdopi ag afiechyd
    • Budd-daliadau yn ddiweddarach mewn bywyd Efallai fod gennych hawl am help gyda chostau eraill ar ben eich Pensiwn y Wladwriaeth
    • Budd-daliadau a gwaith Cefnogaeth ychwanegol os ydych yn gweithio, hunangyflogedig, neu wedi colli swydd
    • Budd-daliadau i’ch helpu gyda chostau tai Cefnogaeth i helpu gyda thaliadau rhent neu forgais os ydych ar incwm isel
    • Problemau gyda budd-daliadau Beth i’w wneud os yw rhywbeth yn mynd yn anghywir gyda’ch budd-daliadau
    • Budd-daliadau Pob canllaw Budd-daliadau
    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell budd-daliadau

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Bancio a thaliadau Sut i ddewis, defnyddio a rheoli cyfrifon banc
    • Cyllidebu Sut i gyllidebu, dod o hyd i’r fargen orau a newid i arbed arian
    • Prynu a rhedeg car Sut i brynu ac ariannu car, delio â phroblemau gyda chyllid ceir, a thorri costau eu rhedeg
    • Credyd Hanfodion credyd, gwneud cais am gredyd, statws credyd a phroblemau gyda chredyd
    • Yswiriant Yswiriant ar gyfer ceir, iechyd, teithio, a help gydag yswiriant
    • Arian bob dydd Pob canllaw Arian bob dydd
    Teclynnau

    Teclyn

    Cymharu cyfrifon banc

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    Teclyn

    Eich opsiynau am fenthyca arian

    Teclyn

    Beth i’w wneud os ydych wedi cael gwrthod credyd

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Dod yn rhiant Cael babi, dychwelyd i’r gwaith, costau gofal plant
    • Marwolaeth a phrofedigaeth Ewyllysiau, etifeddiaeth, delio ag ystadau
    • Ysgariad a gwahanu Rhoi trefn ar arian a chartrefi, beth os oes gennych blant, arian ar ôl gwahanu
    • Salwch ac anabledd Rheoli costau, cymorth ariannol ychwanegol, help gyda gwaith neu astudio
    • Gofal tymor hir Talu a chael cyllid, ffyrdd o dalu, problemau gyda gofal
    • Arian myfyrwyr a graddedigion Cardiau credyd, cyfrifon banc, dyled myfyriwr
    • Siarad am arian Sgyrsiau anodd, siarad â phobl ifanc yn eu harddegau, pobl hŷn a phartneriaid
    • Teulu a gofal Pob canllaw Teulu a gofal
    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell ysgaru

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell costau babi

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell budd-daliadau

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Morgeisi a phrynu cartref Morgeisi, help i brynu, ailforgeisio, prynwyr tro cyntaf, help a chefnogaeth
    • Rhentu Help wrth rentu cartref a delio â phroblemau
    • Cartrefi Pob canllaw Cartrefi
    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell Treth Stamp

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell fforddiadwyedd morgais

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell ad-dalu morgais

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Help gyda chostau byw Cyllidebu, talu biliau, dod o hyd i gymorth ariannol ychwanegol, ymdopi â cholli swyddi
    • Delio â dyled Biliau, dirwyon llys, help gyda dyledion
    • Problemau a chwynion am arian Beth i'w wneud am gam-werthu, iawndal a chwynion
    • Sgamiau Sylwi ar sgamiau a beth i'w wneud os cewch eich dal allan
    • Problemau ariannol Pob canllaw Problemau ariannol
    Teclynnau

    Teclyn

    Teclyn lleoli cyngor ar ddyledion

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell budd-daliadau

    Teclyn

    Blaenoriaethwr biliau

    Teclyn

    Beth i’w wneud os ydych wedi cael gwrthod credyd

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Adeiladu eich cronfa bensiwn Faint rydych ei angen, ffyrdd i adeiladu'ch cronfa, trosglwyddo ac uno
    • Esbonio pensiynau Dechrau pensiwn, mathau o bensiwn, deall pensiynau
    • Problemau pensiwn Cwynion, cymorth ariannol pan wedi ymddeol, newidiadau i gynlluniau
    • Pensiwn y Wladwriaeth Sut mae’n gweithio, beth allech chi ei gael, Yswiriant Gwladol
    • Cymryd eich pensiwn Ffyrdd o dynnu eich pensiwn, pryd allwch chi ymddeol, apwyntiadau Pension Wise
    • Treth a phensiynau Lwfansau treth, treth a delir ar bensiynau, rhyddhad treth
    • Pensiynau ac ymddeoliad Pob arweiniad, gan gynnwys sut i ddefnyddio'r gwasanaeth Pension Wise
    Teclynnau

    Apwyntiad

    Trefnwch apwyntiad Pension Wise

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell pensiwn

    Teclyn

    MOT Canol Oes Arian

    Teclyn

    Darganfyddwch ymgynghorydd ymddeoliad

    POB TECLYN

    Trefnwch eich apwyntiad Pension Wise am ddim

    Dros 50 oed? Cewch arweiniad diduedd, am ddim o’n gwasanaeth sydd wedi’i gefnogi gan y llywodraeth. Byddwn yn esbonio’r opsiynau i gymryd arian o’ch cron…

    • Sut i gynilo Dechrau arni, cael y gorau allan o’ch cynilion, problemau
    • Buddsoddi Sut i fuddsoddi, mathau o fuddsoddi, prynu a rheoli
    • Math o gynilion Help gyda chyrraedd nodau, cynilo treth-gyfeillgar, cynilo i blant
    • Cynilion Pob canllaw Cynilion
    Teclynnau

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell cynilo

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

    • Cyflogaeth Hanfodion, buddion, treth ac Yswiriant Gwladol
    • Colli eich swydd Beth i’w wneud, dewisiadau amgen, tâl diswyddo
    • Hunangyflogaeth Dechrau allan, yswiriant, treth, hunanasesiad
    • Gwaith Pob canllaw Gwaith
    Teclynnau

    Teclyn

    Cynlluniwr Cyllideb

    Cyfrifiannell

    Cyfrifiannell tâl diswyddo

    POB TECLYN

    Trafferthion pensiwn? Ymunwch â’n grŵp cymuned

    Mae ein grŵp Facebook preifat ‘Your pension and planning for the future – by MoneyHelper’ i gael help ac i sgwrsio am bensiynau

Home
English
  1. Hafan
  2. Teulu a gofal
  3. Ysgariad a gwahanu
Teulu a gofal Ysgariad a gwahanu

Diogelu eich hawliau ar berchen cartref yn ystod ysgariad neu ddiddymiad

Os ydych yn ysgaru neu’n diddymu’ch partneriaeth sifil, mae angen i chi ddiogelu’ch hawliau i’r cartref teuluol. Mae hyn yn bwysig os yw’r cartref ym mherchnogaeth eich gŵr, eich gwraig, neu’ch partner sifil.

Beth sydd yn y canllaw hwn

  • Sut fath o berchnogaeth sydd i’ch cartref
  • Eiddo ym mherchnogaeth un ohonoch
  • Eiddo sy’n perchen i chi’ch dau
  • Darganfod sut fath o berchnogaeth sydd i’ch cartref
  • A ddylech newid y berchnogaeth?
  • Sut i newid y berchnogaeth
  • Cysylltu â’ch darparwr morgais
  • Eich camau nesaf

Sut fath o berchnogaeth sydd i’ch cartref

Chi sydd piau eich cartref – y cyfan neu ran ohono – os yw’ch enw ar y ddogfen gyfreithiol o’r enw gweithredoedd teitl.

Gall eich cartref fod ym mherchnogaeth:

  • un ohonoch – sy’n golygu ei fod yn enw un ohonoch
  • ar y cyd, gennych chi'ch dau – mae mathau gwahanol o gydberchenogaeth
  • gan rywun arall – fel aelod o’r teulu, er enghraifft.
Nol i’r brig

Eiddo ym mherchnogaeth un ohonoch

Os yw’ch cyn bartner (gwr, gwraig neu bartner sifil) yn berchen ar gartref y teulu yn eu henw hwy’n unig, efallai y gallwch gofrestru eich diddordeb ynddo i amddifyn eich sefyllfa. 

Mae sut rydych yn gwneud hyn yn dibynnu ar ble yn y DU rydych yn byw ac a yw'r eiddo wedi'i gofrestru.

Diogelu’ch hawliau os yw’r eiddo yng Nghymru neu Loegr

Os yw’ch eiddo wedi’i gofrestru â’r Gofrestrfa Tir – gallwch ddiogelu’ch sefyllfa drwy ddefnyddio ‘hysbysiad hawliau cartref priodasol’ neu ‘hysbysiad hawliau cartref’.

Yn gyntaf mae angen i chi wybod os yw’r eiddo wedi ei gofrestru yn enw’ch partner, a’r rhif teitl. Os yw, gwiriwch a yw’r eiddo wedi’i gofrestru â Chofrestrfa Tir EMYn agor mewn ffenestr newydd

Mae defnyddio hysbysiad hawliau cartref am ddim. Y cyfan fydd angen i chi ei wneud yw llenwi ffurflen o’r enw HR1 sydd ar gael ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd

Os nad yw’ch eiddo wedi’i gofrestru â’r Gofrestrfa Tir – gallwch ddiogelu’ch sefyllfa drwy ymgeisio am ‘brisiant tir dosbarth F’ drwy’r Gofrestrfa Tir ar GOV.UKYn agor mewn ffenestr newydd

Os nad yw’r eiddo yn gartref y teulu efallai y byddwch yn gallu cofrestru ‘cyfyngiad’ yn y Gofrestrfa Tir. Dim ond un cartref ar y tro y gallwch ddiogelu eich hawl i fyw yno.

Gallwch ofyn i’r Gofrestrfa Tir EM i drosglwyddo eich hawliau cartref i eiddo arall sy’n perthyn i’ch priod neu bartner sifil os oes eisoes gennych hawliau cartref ar gyfer un eiddo.

Unwaith y byddwch wedi cofrestru’ch ‘hawliau cartref’, ni all eich cyn partner werthu’r eiddo nac ymgeisio am forgais uwch heb i chi gael gwybod am hynny.

Os ydych am siarad ag ymgynghorwr o elusen hawliau cartref:

  • Yng Nghymru a Loegr, cysylltwch â ShelterYn agor mewn ffenestr newydd
  • Yng Ngogledd Iwerddon, cysylltwch â’r Housing Rights Service
  • Yn yr Alban, cysylltwch â Shelter Scotland

Diogelu’ch hawliau os yw’r eiddo yng Ngogledd Iwerddon

Efallai y byddwch yn gallu diogelu’ch sefyllfa drwy gofrestru ‘matrimonial charge’.Yn agor mewn ffenestr newydd Golyga hyn y bydd rhaid i chi gael gwybod os oes bwriad i werthu neu ail-forgeisio’r eiddo.

Mae’n debyg y bydd angen i chi ddefnyddio cyfreithiwr i wneud hyn – neu o leiaf roi ‘certificate of identity’ i chi.

Os yw’n well gennych, gallwch siarad â chynghorydd o’r Housing Rights Service

Diogelu'ch hawliau os yw'r eiddo yn yr Alban

Mae gennych yr hawl i fyw yn yr eiddo cyhyd â’ch bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Ond byddwch yn colli’r hawl hwn os byddwch yn gadael yr eiddo am ddwy flynedd neu fwy.

Mae diogelu’ch hawliau’n faws cymhleth, felly mae’n syniad da cael cyngor gan gyfreithiwr.

Dylai’ch cyfreithiwr fod wedi’ch cynghori am y ffordd orau o berchen ar eich cartref ar y cyd pan wnaethoch ei brynu.

Os na allwch fforddio cyfreithiwr, gwelwch ein canllaw Cymorth cyfreithiol a chymorth arall os na allwch fforddio ffioedd ysgaru neu wahanu
Nol i’r brig

Eiddo sy’n perchen i chi’ch dau

Mae dau ddewis ar gyfer perchen ar eich eiddo ar y cyd:

  • Tenantiaid ar y cyd – gelwir yn ‘common owners with a survivorship destination’, yn yr Alban. Dyma le mae’r berchnogaeth yn gyfartal ar y cyd rhyngoch. Pan fydd un ohonoch farw, mae’r llall yn etifeddu cyfran y partner – waeth beth a nodir yn ewyllys y partner neu os oes gan y partner ewyllys neu beidio.
  • Tenantiaid ochr yn ochr – gelwir yn berchnogion cydradd yn yr Alban. Dyma le mae’r naill ohonoch yn perchen ar gyfran o’r eiddo. Gallwch rannu’r berchnogaeth yn gyfartal rhyngoch, neu gallwch benderfynu y bydd un yn berchen ar gyfran uwch na’r llall. Bydd eich cyfran chi o’r eiddo’n cael ei drosglwyddo i bwy bynnag a enwir gennych yn eich ewyllys.
Nol i’r brig

Darganfod sut fath o berchnogaeth sydd i’ch cartref

Os nad ydych yn gwybod sut fath o berchnogaeth sydd gennych ar eich cartref, dylech geisio canfod hynny.

Bydd sut y gwnewch hynny’n dibynnu ymhle yn y DU rydych yn byw.

Cymru a Lloegr

Os cafodd eich cartref ei gofrestru â’r Gofrestrfa Tir gallwch chwilioYn agor mewn ffenestr newydd (sy’n costio £3) ar GOV.UK.

Os yw’n cael ei berchen fel ‘tenantiaid ochr yn ochr’, bydd y geiriau ‘cyfyngiad Ffurf A’ wedi eu nodi wrth ymyl y wybodaeth am berchnogaeth.

Os ydych yn mynd i dorri tenantiaeth ar y cyd, mae’n werth ystyried creu neu ddiweddaru ewyllys sy’n nodi ble fydd eich cyfran chi o’r eiddo yn mynd ar ôl eich marwolaeth.

Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Ysgrifennu eich ewyllys – eich opsiynau

Gogledd Iwerddon

Gallwch ddarganfod sut fath o berchnogaeth sydd ar eichYn agor mewn ffenestr newydd cartref drwy chwilio ar un o dair Land and Property Registry ar wefan NI Direct.

Yr Alban

Gallwch ddarganfod sut fath o berchnogaeth sydd ar eich cartref drwy chwilio ar wefan Registers of ScotlandYn agor mewn ffenestr newydd

Mae ffi ar gyfer gwneud hyn, sydd fel arfer yn costio tua £3 a TAW ar y gofrestr Tir neu ar y gofrestr Sasine am £30 a TAW.

Nol i’r brig

A ddylech newid y berchnogaeth?

A ydych yn perchen yr eiddo fel tenantiaid ar y cyd (neu common owners with a survivorship destination, yn yr Alban)? Os felly, efallai eich bod am newid perchnogaeth i denantiaid ochr yn ochr (neu common owners, yn yr Alban).

Y rheswm dros wneud hyn yw rhag ofn i chi farw cyn i’r ysgariad neu’r diddymiad gael ei gwblhau.

Petai hyn yn digwydd a chithau’n berchen ar yr eiddo fel tenantiaid ar y cyd (neu common owners with a survivorship destination), byddai’ch cyfran yn cael ei drosglwyddo fel mater o drefn i’ch cyn partner.

Drwy newid perchnogaeth ar y cyd yr eiddo, gallwch atal hyn rhag digwydd.

Nol i’r brig

Sut i newid y berchnogaeth

Mae’r broses o newid perchnogaeth o denantiaid ar y cyd (neu common owners with a survivorship destination, yn yr Alban) i denantiaid ochr yn ochr (neu common owners, yn yr Alban) yn amrywio ledled y DU.

Cymru a Lloegr

Gelwir hyn yn ‘dorri tenantiaeth ar y cyd’ ac mae’n broses ddigon syml.

Yn gyntaf, mae rhaid ysgrifennu at eich cyn partner a dweud eich bod yn dymuno torri’r denantiaeth ar y cyd. Nid yw’n ofynnol i’ch cyn partner gytuno â’ch dymuniad i wneud hyn.

Os yw’r eiddo wedi’i gofrestru â’r Gofrestrfa Tir, gallwch gwblhau ffurflen SEV, sydd ar gael i’w lawr lwytho o wefan y Gofrestrfa TirYn agor mewn ffenestr newydd

Gogledd Iwerddon

Byddwch angen cymorth cyfreithiwr os dymunwch newid perchnogaeth o denantiaid ar y cyd i denantiaid ochr yn ochr.

Bydd y broses yn dibynnu ar a yw’ch eiddo wedi’i gofrestru â’r Gofrestrfa Tir (mae tua 50% o dir Gogledd Iwerddon heb ei gofrestru) neu’r Registry of Deeds.

Fel arfer bydd angen i chi gael eich cyn partner i gytuno i chi newid y denantiaeth o denantiaid ar y cyd i denantiaid ochr yn ochr.

Bydd hefyd angen i chi ofyn i gyfreithiwr ddrafftio amodau newydd y denantiaeth a chofrestru hynny ar deitl yr eiddo.

Bydd rhaid i chi dalu ffi i’r Gofrestrfa Tir neu i’r Registry of Deeds i newid y berchnogaeth. Bydd cyfreithiwr fel arfer yn codi ffi hefyd.

Os na allwch fforddio cyfreithiwr, gwelwch ein canllaw Cymorth cyfreithiol a chymorth arall os na allwch fforddio ffioedd ysgaru neu wahanu

Yr Alban

Mae newid perchnogaeth o common owners with a survivorship destination i common owners yn gymhleth.

Nid yw’n rhywbeth y dylech geisio ei wneud heb gyngor cyfreithiwr cyfraith teulu.

Os na allwch fforddio cyfreithiwr, gwelwch ein canllaw Cymorth cyfreithiol a chymorth arall os na allwch fforddio ffioedd ysgaru neu wahanu
Nol i’r brig

Cysylltu â’ch darparwr morgais

Os yw’ch enw ar y morgais, rydych yn gyfrifol am y ddyled gyfan - hyd yn oed os yw’n forgais ar y cyd ag eraill.

Cysylltwch â’ch darparwr morgais i ddweud wrthynt eich bod chi a’ch cyn partner yn gwahanu.

Mae’n bwysig iawn siarad â’ch darparwr os

  • credwch y byddwch yn cael trafferth talu’r morgais, neu
  • eich bod yn pryderu na fydd eich cyn partner yn gwneud y taliadau a gytunwyd ganddynt.

Efallai bydd eich benthyciwr yn gallu anfon copïau o gyfriflenni atoch.

Os yw’n forgais ar y cyd, dylech wirio hefyd a allwch hefyd rwystro’ch cyn partner rhag wneud cais i gynyddu’r morgais.

Efallai eich bod yn gymwys i gael cymorth â thaliadau morgais os ydych yn cael rhai budd-daliadau penodol.

Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Help gyda thaliadau morgais
Nol i’r brig

Eich camau nesaf

Mae’n werth darllen ein canllaw Rhannu’r cartref teuluol a’r morgais yn ystod ysgaru neu ddiddymu
Nol i’r brig
Diolch am eich adborth.
Rydym bob amser yn ceisio gwella ein gwefan a gwasanaethau, ac mae eich adborth yn ein helpu i ddeall sut rydym yn gwneud.
Rhannu erthygl
E-bost Facebook X
Rhannu hwn gyda
WhatsApp LinkedIn
Copio’r ddolen yma
Anfon e-bost
Copio’r ddolen yma
Ysgariad a gwahanu

Delio â'r cartref teuluol

  • Eich hawliau i’ch cartref rhentu yn ystod ysgariad neu ddiddymiad
  • Rhannu’r cartref teuluol sy’n cael ei rentu wrth wahanu os oeddech chi’n cyd-fyw
  • Diogelu eich hawliau ar berchen cartref yn ystod ysgariad neu ddiddymiad
  • Rhannu cartref y teulu a morgais yn ystod ysgariad neu ddiddymiad
  • Diogelu eich hawliau ar berchen cartref wrth wahanu os oeddech yn cyd-fyw
  • Rhannu cartref y teulu wrth ysgaru neu ddiddymu os ydych yn rhentu
  • Rhannu’r cartref teuluol a’r morgais wrth wahanu
  • Rhentu: Diogelu eich hawliau i’ch cartref wrth wahanu os oeddech chi’n cyd-fyw
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan
Chwilio amdanom? Rydym nawr yn HelpwrArian

HelpwrArian yw’r ffordd newydd a chlir i gael help di-duedd am ddim ar gyfer eich holl ddewisiadau arian a phensiwn. Beth bynnag yw eich amgylchiadau neu gynlluniau, symudwch ymlaen gyda HelpwrArian.

Parhau i’r wefan

Delio â'r cartref teuluol

  • Eich hawliau i’ch cartref rhentu yn ystod ysgariad neu ddiddymiad
  • Rhannu’r cartref teuluol sy’n cael ei rentu wrth wahanu os oeddech chi’n cyd-fyw
  • Diogelu eich hawliau ar berchen cartref yn ystod ysgariad neu ddiddymiad
  • Rhannu cartref y teulu a morgais yn ystod ysgariad neu ddiddymiad
  • Diogelu eich hawliau ar berchen cartref wrth wahanu os oeddech yn cyd-fyw
  • Rhannu cartref y teulu wrth ysgaru neu ddiddymu os ydych yn rhentu
  • Rhannu’r cartref teuluol a’r morgais wrth wahanu
  • Rhentu: Diogelu eich hawliau i’ch cartref wrth wahanu os oeddech chi’n cyd-fyw
Logo Gwasanaeth Arian a Phensiynau
Logo Llywodraeth EF
Plain Numbers Working Together logo
  • Amdanom ni
  • Cael help a chyngor
  • Cysylltu â ni
  • Partneriaethau
  • Offer a chyfrifianellau
  • Rhoi adborth
  • Cynllun Iaith Gymraeg
  • Blog

Dilynwch ni:

© 2026 Money and Pensions Service, Bedford Borough Hall, 138 Cauldwell Street, Bedford, MK42 9AB. Cedwir pob hawl.

  • Telerau ac amodau
  • Hysbysiad preifatrwydd
  • Datganiad hygyrchedd
  • Map safle
  • Sut rydym yn defnyddio cwcis
  • Dewisiadau cwcis Dewisiadau cwcis
Siaradwch â ni yn fyw am...
Cau
Siaradwch â ni yn fyw am...
Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn
I gael yr ateb cyflymaf, defnyddiwch ein llinell gymorth neu we-sgwrs. Rydym ar agor rhwng 9am a 5pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener.
Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio…
Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio’r ffôn
  • O dramor: +44 20 7932 5780
  • I’r hunangyflogedig: 0345 602 7021
Oriau
  • Llun – Gwener:9.00am i 5.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

Mae galwadau o’r DU am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio’r ffôn
  • English: 0800 138 7777
  • Typetalk: 18001 0800 915 4622
  • O dramor: +44 20 3553 2279
Oriau
  • Llun – Gwener:8.00am i 6.00pm
  • Sadwrn, Sul a gwyliau bancWedi cau

Mae galwadau o’r DU am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly gellir recordio neu fonitro galwadau at ddibenion hyfforddiant ac i’n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Blaenorol Cau
Os oes gennych gyflwr meddygol neu anabledd difrifol ac mae angen yswiriant teithio arnoch.
Defnyddiwch ein cyfeirlyfr yswiriant teithio i gael rhestr o ddarparwyr arbenigol y gallwch gysylltu â nhw'n uniongyrchol, gan na allwn roi dyfynbrisiau i chi.

Angen mwy o help? Os ydych wedi defnyddio'r cyfeiriadur neu os oes angen help pellach arnoch i ddod o hyd i yswiriwr, gall Cymdeithas Broceriaid Yswiriant Prydain eich rhoi chi mewn cysylltiad â brocer. Ffoniwch: 0370 950 1790

Blaenorol Cau
Ffoniwch ni am help i ddelio â dyled.
Os ydych wedi methu taliadau ac yn cael trafferth gyda dyled, ffoniwch ni a phwyswch 1 i siarad ag un o'n partneriaid cyngor ar ddyledion. Oriau
  • Dydd Llun- Dydd Gwener: 9.00am - 5.00pm
  • Dydd Sadwrn-Dydd Sul a Gwyliau Banc: Wedi cau

Mae galwadau o'r Deyrnas Unedig am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly efallai caiff galwadau eu cofnodi neu fonitro at ddibenion hyfforddi a'n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Blaenorol Cau
Ffoniwch ni os ydych chi'n poeni am dwyll neu sgamiau ac angen arweiniad arbenigol.
Mae ein harbenigwyr yma i'ch cefnogi dros y ffôn. Oriau
  • Dydd Llun- Dydd Gwener 9.00am - 5.00pm
  • Dydd Sadwrn-Dydd Sul a Gwyliau Banc Wedi cau

Mae galwadau o'r Deyrnas Unedig am ddim. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaeth o safon i chi, felly efallai caiff galwadau eu cofnodi neu fonitro at ddibenion hyfforddi a'n helpu i ddatblygu ein gwasanaethau.

Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun–Gwener8am-6pm
  • Sadwrn8am - 3pm
  • Sun and bank holidaysWedi cau
Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio gwesgwrs
Oriau
  • Llun, Mercher, Gwener8.20am - 6.20pm
  • Tues, Thurs9am - 6.20pm
  • Sat, Sun and bank holidaysWedi cau
Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad pensiwn drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Byddwn yn ymateb cyn gynted ag y gallwn, ond gall hyn gymryd dros bum niwrnod gwaith. I gael ateb cyflymach, defnyddiwch ein gwe-sgwrs rhwng 9am a 5pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener.

Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio ein ffurflen we

Ein nod yw ymateb o fewn 2 diwrnod gwaith.

Blaenorol Cau
Siaradwch â ni yn fyw am arweiniad ariannol drwy ddefnyddio WhatsApp

Lawrlwythwch: WhatsApp

Am help i ddatrys eich dyledion neu gwestiynau credyd. Am bopeth arall cysylltwch â ni trwy Wegswrs neu dros y ffôn.

Blaenorol Cau